Scheiding: huis verkopen als uw partner niet meewerkt

Kan mijn ex de verkoop van het huis bij scheiding tegenhouden?

Tijdelijk wel, definitief niet. Zolang u samen eigenaar bent, is voor de verkoop en de overdracht bij de notaris de medewerking van beide eigenaren nodig. Weigert uw partner, dan kan de woning niet worden geleverd. Daar staat een belangrijke regel tegenover: volgens de wet kan niemand worden gedwongen om in een onverdeelde gemeenschap te blijven. Ieder van u kan daarom op elk moment verdeling vorderen. Komt u er samen niet uit, dan stelt de rechter de verdeling vast, en dat kan betekenen dat de woning verkocht moet worden. Uw ex heeft dus wel een handtekening die telt, maar geen vetorecht op de lange termijn. Bent u getrouwd, dan geldt bovendien dat de partner die in de woning blijft na inschrijving van de echtscheiding nog zes maanden het recht heeft om er te blijven wonen, ook als de woning van u samen is. Woonde u ongehuwd samen, dan gelden de afspraken uit uw samenlevingscontract en de gewone regels over gemeenschappelijk eigendom. Wat de verkoop bij een scheiding in de praktijk vraagt, leest u op onze pagina over huis verkopen bij scheiding.

Waarom werkt een partner niet mee, en wat helpt dan wel?

Achter een weigering zit zelden alleen dwarsheid. Meestal is het angst voor de uitkomst: de waarde, de restschuld, de vraag waar iemand moet gaan wonen of het gevoel dat de ander er beter uitkomt. Wie dat herkent, kan gerichter handelen. Dit zijn de stappen die in de praktijk het vaakst een impasse doorbreken, in de volgorde waarin u ze het beste zet.

• Leg vast wat u al wel heeft afgesproken. Een e-mail waarin u samenvat wat is besproken, voorkomt dat het gesprek elke keer opnieuw begint en is later bruikbaar als bewijs van uw redelijke opstelling.
• Zorg voor één concreet getal. Een vraagprijs of een globale waardebepaling laat ruimte voor discussie; een vast bod op papier of een taxatierapport niet. Veel weigeringen verdwijnen zodra beide partners hetzelfde bedrag zien en kunnen uitrekenen wat ieder overhoudt.
• Reken de gevolgen van wachten door. Zet naast elkaar wat de woning maandelijks kost aan hypotheek, vaste lasten en eventuele dubbele woonlasten, en wie dat betaalt. Vaak blijkt dat de partner die blokkeert zelf het meeste inlevert.
• Schakel een mediator of de scheidingsadvocaat in. Een mediator kan de woning losknippen van de andere geschilpunten, zoals de kinderen of de alimentatie, zodat de verkoop niet langer als wisselgeld wordt gebruikt.
• Bied een alternatief. Wil uw ex in de woning blijven, dan is overname met ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid een reële optie, mits de bank die financiering goedkeurt. Lukt dat niet binnen een afgesproken termijn, dan spreekt u af dat de woning alsnog wordt verkocht.
• Stel een uiterste datum. Leg schriftelijk vast tot wanneer u wacht op medewerking en wat daarna volgt. Dat is geen dreigement, maar duidelijkheid, en het is de basis voor een eventuele procedure.

Verplicht huis verkopen bij scheiding: welke stappen kan de rechter zetten?

Komt er ondanks alles geen medewerking, dan kunt u de rechter vragen om in te grijpen. U heeft daarvoor een advocaat nodig. De rechter kan de verdeling van de gemeenschap vaststellen en daarbij bepalen dat de woning wordt verkocht. Hij kan u ook machtigen om de woning te gelde te maken, zodat u zonder handtekening van uw ex een makelaar kunt inschakelen, een koopovereenkomst kunt sluiten en kunt leveren. Daarnaast kan de rechter bepalen dat zijn uitspraak in de plaats treedt van de medewerking van uw ex, zodat de notaris kan passeren, of een dwangsom opleggen voor iedere dag dat uw ex blijft weigeren. Is er spoed, bijvoorbeeld omdat u de hypotheek niet meer kunt betalen, dan kan dit via een kort geding. De rechter kan ook een redelijke gebruiksvergoeding toekennen aan de partner die de woning heeft verlaten, omdat de ander alleen het woongenot heeft. Raadpleeg uw advocaat of notaris over welke route in uw situatie past.

Wat kost het als uw ex het huis niet wil verkopen?

Wachten is duurder dan de meeste mensen denken, en procederen ook. Zolang de woning niet is verkocht, blijft u beiden hoofdelijk aansprakelijk voor de volledige hypotheek, ook als u er niet meer woont en ook als uw ex niet betaalt. Een betalingsachterstand raakt uw eigen registratie bij het BKR en uw kans op een nieuwe hypotheek. Daar komen de vaste lasten bij: OZB, verzekering, VvE-bijdrage, energie en onderhoud. Bij een gerechtelijke procedure betaalt u griffierecht en de kosten van uw advocaat; een kort geding is goedkoper en sneller dan een bodemprocedure, maar geeft alleen een voorlopige oplossing. Vraag uw advocaat vooraf om een inschatting. Zet die kosten naast wat een snelle, zekere verkoop u oplevert: een bekende einddatum voor de hoofdelijke aansprakelijkheid, geen dubbele woonlasten meer en ruimte om een nieuwe woning te financieren. Over de praktische kant van dubbele lasten leest u meer op onze pagina over dubbele woonlasten.

Overwaarde en restschuld: hoe verdeelt u de opbrengst?

De opbrengst wordt verdeeld naar ieders aandeel in de woning, meestal ieder de helft, tenzij in de huwelijkse voorwaarden, het samenlevingscontract of de eigendomsakte iets anders staat. Van de verkoopprijs gaan eerst de hypotheek en de kosten af; wat overblijft is de overwaarde. Heeft een van u eigen geld ingebracht, bijvoorbeeld een schenking of erfenis, dan kan die partner daarvoor een vergoedingsrecht hebben. Bij een restschuld geldt het omgekeerde: die moet bij de overdracht worden afgelost of met de bank worden geregeld, en beide partners blijven daarvoor aansprakelijk. Juist hier helpt een vast bod. Met een bedrag dat na acceptatie niet meer verandert en waar geen kosten meer van afgaan, kan uw advocaat of mediator de verdeling exact doorrekenen, in plaats van te rekenen met een vraagprijs die na onderhandeling en keuring nog kan zakken. Raadpleeg uw notaris of adviseur over de fiscale gevolgen, zoals de bijleenregeling bij de aankoop van een volgende woning.

Waarom een vast bod het gesprek met uw ex-partner eenvoudiger maakt

Een openbaar verkooptraject vraagt precies datgene wat bij een scheiding het moeilijkst is: samenwerken. Wie ontvangt de kijkers, wie ruimt op voor de foto's, wie beslist over de vraagprijs en wie accepteert welk bod. Elke stap is een nieuw moment waarop een partner kan afhaken. Bij een directe koper is er één bezoek, één bod op papier en één datum. Beide partners ontvangen hetzelfde voorstel en kunnen dat met hun eigen adviseur beoordelen. De woning komt niet op Funda, zodat de buurt en de kinderen niet worden geconfronteerd met een bord in de tuin of open huizen. Een voorbeeld uit onze eigen aankopen laat zien hoe dat werkt in de tijd: de portiekwoning aan de Vechtstraat 184 in de Amsterdamse Rivierenbuurt namen wij over op de datum die de verkoper zelf koos. Deze aankoop was geen scheidingsverkoop, maar het mechanisme is voor scheidende partners precies wat nodig is: eerst zekerheid over prijs en verkoop, daarna in alle rust bepalen wanneer de laatste bewoner verhuist. Wat het beste past, hangt af van wat u samen belangrijk vindt; een makelaar kan ook bij een directe verkoop uw adviseur blijven.

Wat betekent dit als u aan Stadswaarborg verkoopt?

Wij zijn zelf de koper en kopen met eigen middelen. Beide partners ontvangen binnen 24 uur hetzelfde bod op papier, zonder financieringsvoorbehoud, dat na acceptatie niet meer verandert. U betaalt geen makelaars- en notariskosten, zodat uw advocaat of mediator met het exacte bedrag kan rekenen. Bij het tekenen van de koopovereenkomst storten wij een waarborgsom van 10% bij de notaris en is een directe aanbetaling mogelijk, bijvoorbeeld om dubbele woonlasten te overbruggen. U kiest samen de overdrachtsdatum, van enkele weken tot maximaal 2 jaar, zodat de partner die nog in de woning woont de tijd heeft om te verhuizen. Er komen geen bezichtigingen en de woning gaat niet online. Een bod aanvragen is vrijblijvend en verandert niets aan uw juridische positie; u kunt het voorstel eerst bespreken met uw advocaat, mediator of een eigen makelaar. Wilt u weten wat wij voor uw woning kunnen bieden? Lees meer over verkopen bij een scheiding of vraag direct een vrijblijvend bod aan.